Yumuşak Tavlama

Yumuşak tavlamanın başlıca amacı; soğuk şekillendirme veya önceki ısıl işlemler sonucu oluşan iç gerilmeleri gidermek, sert ve lamelli (perlitik) karbür yapısını küresel/granüler karbür formuna dönüştürmek ve böylece çeliğin işlenebilirliğini ve soğuk şekillendirme kabiliyetini iyileştirmektir.

Standart tavlamadan farklı olarak yumuşak tavlama, çeliğin kritik sıcaklığının (A1, ~727°C) altında, genellikle 650°C – 700°C aralığında yapılır. Yani çoğu uygulamada östenit oluşumu gerçekleşmez. Parça bu sıcaklıkta belirli bir süre kesit kalınlığına bağlı olarak birkaç saat bekletilir; bu süre boyunca perlit yapısındaki lamelli sementit (Fe₃C), difüzyon yoluyla küçük, küresel karbür partiküllerine dönüşerek ferrit matrisi içinde homojen dağılır.

Yumuşak tavlama sonrası soğutma,fırın içinde çok yavaş yapılmalıdır. Hızlı soğutma, amaçlanan yumuşak ve küresel karbür yapısının elde edilmesini engeller ve gerilme oluşumuna yol açar.

Yumuşak tavlama işleminin uygulanacağı sıcaklık, ısıtma/soğutma hızı ve bekleme süresi; çeliğin kimyasal bileşimine, parça şekline, ölçüsüne ve işlem sonunda hedeflenen özelliklere göre değişir. Bu işlem özellikle:

- Yüksek karbonlu ve takım çeliklerinde — soğuk şekillendirme veya hassas talaşlı imalat öncesi,
- Sertliği düşürerek kesici takım ömrünü uzatmak istenen uygulamalarda tercih edilir. 

Standart tavlama ile karşılaştırıldığında, yumuşak tavlama daha düşük sıcaklıkta yapılır ve amacı östenitik dönüşüm değil, doğrudan karbür morfolojisinin değiştirilmesidir.

Yumuşak tavlama yalnızca çeliklere özgü değildir. Bakır ve pirinç gibi bazı demir dışı alaşımlarda da soğuk şekillendirme sonucunda oluşan sertleşmenin giderilmesi ve malzemenin yeniden şekillendirilebilir hale getirilmesi amacıyla uygulanabilir.